Wandelen aan de Eybeek, bij Watou

 

Watou-9998

Op de foto’s klikken om te vergroten

“De Schreve”, als benaming voor de grens tussen West-Vlaanderen en Frans-Vlaanderen, kon niet beter worden gekozen. Waar Watou, nu deelgemeente van Poperinge, grenst aan het Frans-Vlaamse Winnezele en Steenvoorde, bepaalt sinds 1677 (Slag bij de Penebeek gewonnen door Lodewijk XIV) de grillige loop van de Eybeek / Ey Becque. Links West-Vlaanderen, rechts Frans-Vlaanderen.

Watou-9942 Watou-9943
Watou-9946 Watou-9984

Continue reading

Kapelaan Cyriel Verschaeve

Reactie op:
http://www.standaard.be/cnt/dmf20170817_03022769

VerschaeveIk begrijp niet dat een historicus als Reynebeau geen onderscheid maakt tussen de collaborateur op latere leeftijd en de Verschaeve literator en steunpilaar van de Frontbeweging. Voor dit laatste al verdient hij een straatnaam. En wat de zgn ‘processen’ o.l.v. de krijgsraad in 1945-46 betreft, kent iedereen de sfeer van wraak en vergelding waarin die verliepen. Wie toen de doodstraf of levenslang kreeg, zou er twee jaar nadien met enkele jaren opsluiting vanaf zijn gekomen. Economische collaborateurs vielen zo goed als allemaal uit de boot. Zonder dat ik een fan ben van Leopold II, kan ik niet aannemen dat die man nooit iets goeds zou hebben gedaan. Weeral wordt enkel de Congo-affaire in rekening gebracht. Van een historicus verwacht ik toch wat meer nuance en vooral dat hij niet inspeelt op een plotse hetze gecreëerd door een burgemeester-volksvertegenwoordiger op zoek naar aandacht tijdens de komkommerperiode.
Als Cyriel een straatnaam gekregen heeft in die gemeenten, zal het niet zijn omdat hij op latere leeftijd collaboreerde maar om zijn rol als schrijver en/of zijn betekenis voor de Vlaamse ontvoogding binnen de Frontbeweging.
Wie genuanceerd de historische figuur Verschaeve wil leren kennen, leest best zijn biografie “Kapelaan Verschaeve” door Romain Vanlandschoot verschenen bij Lannoo in 1998 (489 blz).

De eeuw van de macht

Europa 1815-1914
R.J. Evans
Hollands Diep, 1102 bladzijden

Eeuw van de machtToen dit werk begin 2017 in de boekhandel kwam, kreeg het heel wat media-aandacht. In feite is het een vertaling van The pursuit of Power, in 2016 verschenen in de reeks History of Europe van Penguin.

In zijn inleiding verklaart de auteur de titel in het lang en het breed alsook de gevolgde methodiek. Chronologie is niet het allerbelangrijkste. In de ogen van Evans is het “veroveren van de macht” of “macht krijgen over” de rode draad die loopt doorheen de hele 19de eeuw. Ongebruikelijk is zeker zijn aandacht voor wat zich afspeelde in minder gekende of minder centraal gelegen gebieden van Europa als het Iberisch schiereiland, de Balkan, Scandinavië en Oost-Europa. Ook kunst, cultuur, wetenschap, literatuur, filosofie, … hebben een plaats gekregen in het werk.  Daarmee maakt de auteur komaf met de traditionele dominantie in de geschiedschrijving van politieke, diplomatieke en militaire items.

Men kan zich echter de vraag stellen welke de reële invloed op de wereldgeschiedenis was van een paleisrevolutie in Portugal, een hervorming van het kiesstelsel in Scandinavië of een landbouwhervorming in Rusland? Bovendien komen dergelijke gebeurtenissen maar heel summier aan bod. Gelukkig maar want het meer dan duizend bladzijden tellend werk is zoal overladen en zwaarlijvig genoeg. Had de auteur zich niet beter beperkt tot landen en evoluties die echt het verder verloop van de wereldgeschiedenis mee hebben bepaald en deze items dieper uitgewerkt? Continue reading

Berthen en de Katsberg

DSC_6652Het Frans-Vlaams dorpje Berthen ligt aan de voet van de Katsberg en is een buurgemeente van Boeschepe en Godewaersvelde. De wandeling loopt over zo’n 6 km, maar wel over een zacht  heuvelend en verhard parcours.

We verwijzen naar de kaart van Village Patrimoine, Pays de Flandre, circuit 1.

De wandeling start aan de Sainte-Blaisekerk. Die kerk werd herbouwd na de Tweede Wereldoorlog. Het nieuw gebouw oogt goed, maar heeft uiteraard zijn historische waarde verloren.

We komen voorbij de ruime en mooie dorpsschool die dateert uit 1886. Op de hoek een typisch Noord-Franse café die blijkbaar ook streekproducten aanbiedt. Continue reading

Wandelroute rond het domein van De Lovie in Proven

DSC_6624Deze wandeling is een aanrader bij heel warm weer omdat het parcours grotendeels door bebossing loopt en niet te lang is. De meeste paden zijn verhard en gemakkelijk begaanbaar.

We starten aan bistro Jagershof aan de Krombeekseweg. Na afloop van de wandeling (zo’n anderhalf uur) kan je daar even verpozen of een maaltijd of een snack nemen. Wat langs de straatkant een “baancafé” lijkt, verbergt achter zijn muren een verzorgde keuken, weliswaar met beperkte menukaart maar met een uitgebreid aanbod van streek- en andere bieren.  Continue reading

Abdij Ten Putte in Gistel

IMG_1575In Gistel, op amper 10 km van Oostende en van de kust, ligt de Abdij Ten Putte. Toeristen die even de drukke kustgemeenten en stranden beu zijn, vinden daar een oase van rust midden een agrarisch gebied. Ongerept is het landschap niet helemaal want enkele honderden meters daar vandaan loopt de snelweg Jabbeke – Calais. De geluidshinder op de achtergrond is gelukkig heel beperkt.

Een bezoekje, vooral op een mooie zonnige zomerdag, is een aanrader. In de maand is juli is het bijzonder druk in Ten Putte: op 6 juli wordt de feestdag van Sint-Godelieve gevierd en gaat de Sint-Godelieveprocessie in Gistel uit. Heel de maand lang komen bedevaarders “dienen” (= een bedevaart doen) in de abdij. In de maand augustus en zeker in het voor- en najaar is het er heel wat rustiger. Continue reading

Wandelroute Rooigemsebeek

13km in totaal – ongeveer de helft afgelegd
Mullem – Lede – Huise
zondag 7 augustus 2016

Toerisme Oost-Vlaanderen D/2008/0332/5

DSC_6366De wandeling loopt feitelijk over drie fusiegemeenten: Oudenaarde, Kruishoutem en Zingem. Een mooie wandeling in de natuur rond drie typische dorpjes, met goed uitgestippelde en gemakkelijk begaanbare wandelpaden. Dorpjes en streek zonder pretentie, prachtige vergezichten en pure natuur maar zonder spectaculair erfgoed. Stukken van het parcours worden ook gebruikt door wielertoeristen, wat een ongemak is.

We vertrekken aan de gemeenteschool van Mullem waarvan het historisch centrum ook “het okergele dorp” heet en in een dal ligt. Tegenwoordig is het een deelgemeente van Oudenaarde. De Romaanse toren van de Sint-Hilariuskerk dateert uit de twaalfde eeuw, de rest van de kerk uit het begin van de 17de eeuw. Nadien werden nog verbouwingen aangebracht.

 DSC_6362  DSC_6370
 DSC_6368  DSC_6369

Het omwalde kasteel aan de overkant van de kerk is verdwenen en vervangen door een landhuis.

In het dorp zijn er twee restaurants, waarvan één blijkbaar gesloten voor overname. De Kroon gaat pas open na 11 uur, voordien is er in het dorp geen mogelijkheid voor een plasstop of voor een kop koffie. Spijtig. Continue reading

De oorlog van de frontschilders

IMG_1406In de recent ingerichte panoramazaal van Westfront Nieuwpoort, onder het monument van Albert I aan de IJzersluizen, loopt nog tot juni 2017 een tijdelijke tentoonstelling van werk van de zogenaamde “frontschilders”, dit zijn schilders, in de meeste gevallen oorlogsvrijwilligers of gemobiliseerde soldaten, die tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben geschilderd in of in de buurt van Nieuwpoort.

Al vóór de Eerste Wereldoorlog werkten daar een aantal schilders. Gebouwen en taferelen uit dat typisch Vlaams vissersstadje waren toen al een geliefkoosd onderwerp van deze artistes-peintres. Enkelen onder hen zouden als militair hun artistiek werk verderzetten tijdens de vijandelijkheden. Maar hun inspiratie lag nu elders. Nu ging de aandacht naar het veranderd uitzicht van de stad waarvan de gebouwen door het oorlogsgeweld zwaar waren beschadigd of weggeveegd, een spookstad waaruit de bevolking was vertrokken. Op het schilderdoek kwamen voortaan desolate landschappen, gebombardeerde gebouwen, loopgrachten en-bruggen, afgeknakte bomen en soldaten die zich een weg banen door een troosteloos landschap.

Er waren ook “militaire kunstschilders” bezig in Lo en De Panne. Maar door de aanwezigheid van prominente artiesten als Alfred Bastien en Maurice Wagemans kreeg de Nieuwpoortse groep meer bekendheid. De groep werd ook officieel erkend en was een onderdeel van de Section documentaire artistique de l’Armée en campagne. Zeg maar: de propaganda dienst die het oorlogsgebeuren voor het nageslacht vastlegde. Eigenaardig dat naast foto- en cinematografie, media die nochtans al ruim verspreid waren, de traditionele schilderkunst nog altijd in aanmerking kwam om de herinnering aan het krijgsgebeuren vast te leggen. De Nieuwpoortse groep werkte in een kelder die ze met allerlei achtergelaten spullen als schildersatelier had ingericht. Naar wat Luc Filliaert schrijft in zijn boek, zou dat groepje rond de Section documentaire, die militair was gestructureerd en met patriottische bedoelingen in het leven was geroepen, een eerder Brussels kransje geweest zijn en was het voor een Vlaamse kunstenaar als bv. Joe English bijzonder moeilijk om bij die groep aan te sluiten. Continue reading

Het proces tegen Wilhelm II

Hans Andriessen, e.a.
Lannoo, Tielt, 520 p.
ISBN 978 94 014 29832 

Proces Wilhelm IINa zijn troonsafstand in 1918 is Wilhelm II in ballingschap vertrokken naar het Nederlandse Doorn. De geallieerden hebben zijn uitlevering gevraagd, wat Nederland, dat neutraal was tijdens de Eerste Wereldoorlog, altijd heeft geweigerd.

Naar analogie met wat gebeurde na de Tweede Wereldoorlog, heeft een ploeg bestaande uit historici en juristen een denkbeeldig proces van Wilhem II laten plaatsvinden in de vroege jaren 1920. De schriftelijke neerslag vindt men in deze publicatie. Hamvragen zijn: liet het internationaal recht zoals het gecodificeerd was ca 1920 wel toe dat een ex-keizer werd uitgeleverd en internationaal berecht? Was de keizer persoonlijk verantwoordelijk voor al wat zich in het oorlogsgebeuren had afgespeeld?

We laten het juridisch luik van het werk ter zijde en beperken ons tot enkele interessante statements  van de “verdediging”, o.a. betreffende de verantwoordelijkheid voor het uitbreken van de oorlog, de inval in België, de wreedheden begaan tijdens de opmars en natuurlijk ook voor de duikbotenoorlog waarbij heel wat onschuldige burgers het leven lieten.

De Duitsers, en de keizer persoonlijk, als enige schuldige aanwijzen voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, was voor de “verdediging” onaanvaardbaar. Dit berust op een mythe die de geallieerden, de eindoverwinnaars dus, gecreëerd hebben, zegt ze. Vooral de Britten treft schuld. Ze wilden de voornaamste economische wereldmacht blijven en konden moeilijk dulden dat een recent verenigd Duitsland als kaper op de kust verscheen, zijn deel van de internationale handel opeiste en een koloniale macht werd. Om dit te verwezelijken moest Duitsland zowel zijn handels- als oorlogsvloot verder uitbouwen, wat een doorn in het oog  van het Brits imperialisme was.  Continue reading

De activistische beweging in Oostende

Deel 1: verschenen in Biekorf, jaargang 2016, nummer 2
Deel 2: te verschijnen in Biekorf, jaargang 2016, nummer 3

Ontstaan en ontwikkeling van het activisme[1] 

Eugeen van Oye, de best gekende Oostendse activist maar niet de echte voorman …

Als een gevolg van het gewijzigd kiessysteem[2] slaagde de Vlaamse Beweging er na de eeuwwisseling steeds minder in om via parlementaire weg haar eisen te realiseren. Vanaf eind 1914 probeerden flaminganten, activisten[3] genoemd, de Duitse bezetter voor hun kar te spannen voor het realiseren van hun programma: de vernederlandsing van de Gentse Franstalige universiteit, gebruik van het Nederlands in gerecht, bestuur en onderwijs en een vorm van zelfbestuur voor Vlaanderen. De meest radicale vleugel waren de Jong-Vlamingen, een beweging in Gent opgericht door de Nederlandse dominee Jan Derk Domela Nieuwenhuis Nijegaard (1870 – 1955)[4]. Ze beoogden de verdwijning van het “wangedrocht België”, de administratieve scheiding van Vlaanderen en Wallonië op basis van de taalgrens en de inlijving van Frans-Vlaanderen. Over hoe Vlaanderen er na de Duitse eindzege zou moeten uitzien, liepen de meningen uiteen: sommige Jong-Vlamingen streefden de volledige onafhankelijkheid van Vlaanderen na, anderen wilden Vlaanderen integreren binnen het Duitse Rijk, nog anderen binnen een bond van Germaanse staten. Domela wist dat er voor een Groot-Nederland weinig steun was in het Noorden.

De Duitsers namen de voornaamste activistische eisen over in hun eigen Flamenpolitik[5]. Zo hoopten ze niet alleen Vlaanderen definitief in hun invloedssfeer te zullen houden maar ook hun blazoen bij de Vlamingen op te smukken na de vele wreedheden tijdens hun opmars begaan, hun mateloze opeisingen, de deportaties en de verplichte arbeid in Duitsland. Dat koning Albert aan het IJzerfront en de Belgische regering in Le Havre halsstarrig weigerden te beloven na de oorlog aan de Vlaamse verzuchtingen tegemoet te komen, speelde in de kaart van zowel de activisten als de Duitsers. Continue reading